Bindu Tratak Benefits: त्राटक ही हठयोगातील एक अत्यंत प्रभावी आणि सूक्ष्म साधना आहे. ही साधना मनाची चंचलता कमी करून एकाग्रता वाढवते आणि अंतर्मन स्थिर करण्यास मदत करते. आपले डोळे उघडे ठेऊन, पापण्यांची उघडझाप ना करता ही साधना केली जाते. प्राचीन योगग्रंथांमध्ये त्राटकाला विशेष स्थान दिलेले आहे. विशेषतः घेरंड संहिता या ग्रंथात महर्षी घेरंड यांनी त्राटकाचे … Read more

Suryabhedan Pranayam: सूर्यभेदन प्राणायाम हा हटयोग परंपरेतील अत्यंत महत्त्वाचा, शक्तिशाली आणि ऊर्जादायी प्राणायाम प्रकार मानला जातो. “सूर्य” म्हणजे उष्णता, तेज आणि सक्रियता दर्शवणारा घटक तर “भेदन” म्हणजे जागृत करणे, प्रवाहित करणे किंवा सक्रियपणे भेदून पुढे जाणे. या प्राणायमात उजव्या नासिकेने श्वास घेतला जातो आणि डाव्या नासिकेने श्वास सोडला जातो, ज्यामुळे पिंगला नाडी सक्रिय होते आणि … Read more

Chandrabhedan Pranayam: चंद्रभेदन प्राणायाम हा शरीर आणि मनाला शांती देणारा, थंड, प्रभाव निर्माण करणारा एक अत्यंत उपयुक्त प्राणायाम प्रकार आहे. योगशास्त्रानुसार आपल्या शरीरात दोन नाड्या मानल्या जातात; इडा नाडी (चंद्र नाडी) आणि पिंगला नाडी (सूर्यनाडी). या प्राणायमामध्ये डाव्या नाकपुडीने श्वास घेणे, म्हणजे चंद्रनाडी सक्रिय करणे अपेक्षित आहे. त्यामुळे या प्राणायमाला चंद्रभेदन असे म्हणतात. जरी अनेक … Read more

Bhramari Pranayama: योगामधील प्राणायाम हा केवळ श्वास घेण्याच्या आणि सोडण्याचा व्यायाम नसून, तो शरीर आणि मन यांच्यातील एक महत्वाचा सेतु मानला जातो. योग्य पद्धतीने केलेला प्राणायाम आपल्या मज्जासंस्थेवर, फुप्फूसावर, मेंदूवर आणि मानसिक आरोग्यावर खोल परिणाम करतो. अशाच प्रभावी प्रणायमापैकी एक प्राणायाम म्हणजे भ्रामरी प्राणायाम आहे. आजच्या धकाधकीच्या जीवनात तनाव, चिंता, चिडचिड, झोपेच्या तक्रारी आणि एकाग्रतेचा … Read more

Daily Mudras: मानवी शरीरात दाह (Inflammation) ही एक नैसर्गिक संरक्षण प्रक्रिया आहे. जखम झाल्यावर किंवा संसर्ग टाळण्यासाठी दाह उपयोगी ठरतो. मात्र, जेव्हा हा दाह दीर्घकाळ टिकून राहतो, तेव्हा तो शरीरासाठी घातक ठरू शकतो. सततचा दाह रोगप्रतिकारशक्ती कमी होणे, पचन बिघडणे, झोपेची समस्या, तसेच मानसिक अस्वस्थता यांसारख्या अनेक अडचणी निर्माण करतो. आजच्या धावपळीच्या जीवनशैलीत ताणतणाव, अनियमित … Read more